Nổi mề đay ở trẻ em: Nhận biết và điều trị đúng cách

Nổi mề đay ở trẻ em là bệnh lý ngoài da, điển hình với các triệu chứng mẩn đỏ, ngứa rát khiến trẻ khó chịu. Việc nhận biết các dấu hiệu từ sớm có thể giúp ba mẹ có hướng chữa trị đúng cách, giúp trẻ nhanh khỏi bệnh. Để tìm hiểu thêm thông tin về bệnh lý ngoài da này, cùng theo dõi bài viết sau đây.

Nổi mề đay ở trẻ em là gì?

Mề đay là bệnh lý ngoài da do cơ thể tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng nổi mề đay ở trẻ em là phổ biến hơn cả. Nguyên nhân chủ yếu là vì hệ miễn dịch của trẻ còn yếu, dễ bị tấn công và làn da của bé tương đối nhạy cảm, dễ mẩn ngứa.

Hình ảnh mề đay da nổi vẽ ở trẻ em
Hình ảnh mề đay da nổi vẽ ở trẻ em

Hầu hết các trường hợp nổi mề đay ở trẻ nhỏ không đáng quan ngại và có thể điều trị khỏi. Tuy nhiên, nhiều trường hợp diễn biến xấu, bệnh tái phát thường xuyên, ảnh hưởng nghiêm trọng cần đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Nổi mề đay ở trẻ em thường gặp 2 dạng chính:

  • Mề đay cấp tính: Tình trạng bệnh xuất hiện đột ngột, trong vài tiếng hoặc tối đa 6 tuần rồi tự thuyên giảm. Trẻ xuất hiện các vết mẩn đỏ, ngứa ngày khắp người rồi tự khỏi sau một thời gian. Một số trường hợp có thể xuất hiện sốt nhẹ và khó thở
  • Mề đay mãn tính: Đây là tình trạng bệnh lý mãn tính kéo dài nhiều tuần, thậm chí là nhiều tháng. Tình trạng này có tính chất tái phát theo chu kỳ hoặc khi có tác động từ tác nhân gây dị ứng. Bệnh lý mãn tính khó chữa dứt điểm hơn bệnh cấp tính rất nhiều.

Dựa vào hình ảnh nổi mề đay ở trẻ em cũng sẽ chia ra các mức độ, tình trạng bệnh khác nhau. Mức độ bệnh tăng dần từ cấp độ thông thường đến phù và mề đay da nổi vẽ. Ba mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây nổi mề đay ở trẻ em

Nguyên nhân gây hiện tượng nổi mề đay là chất hóa học trung gian histamin – kháng thể chống lại tác nhân gây dị ứng. Khi bị tấn công, histamin gây giãn nở các mạch máu, rò rỉ chất lỏng vào các mô xung quanh gây mẩn ngứa, nổi đỏ. Một số nguyên nhân gây kích ứng gồm:

  • Thay đổi thời tiết: Thời tiết thay đổi bất ngờ, cơ thể trẻ không kịp thích ứng dẫn đến tình trạng nổi mề đay
  • Tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng: Khi tiếp xúc với một số tác nhân gây dị ứng như lông động vật, phấn hoa, thời tiết, thức ăn lạ,…
  • Do môi trường sống: Sức đề kháng của trẻ còn yếu cùng với làn da nhạy cảm, khi sống trong môi trường ô nhiễm khói bụi, khí thải rất dễ mắc bệnh.
  • Nhiễm virus đường hô hấp: Khi bị nhiễm virus, vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp trẻ có thể xuất hiện mề đay, mẩn ngứa khắp người
Nổi mề đay ở trẻ em có thể là biểu hiện đi kèm của nhiều bệnh lý khác nhau
Nổi mề đay ở trẻ em có thể là biểu hiện đi kèm của nhiều bệnh lý khác nhau
  • Nhiễm trùng cấp do vi khuẩn: Là các tình trạng bệnh viêm họng, viêm tai giữa, viêm amidan, viêm phế quản,… khiến trẻ bị nổi mề đay, ngứa ngáy và cần điều trị sớm.
  • Do thuốc: Thường xuyên sử dụng các thuốc kháng sinh Penicillin hoặc một số thuốc giảm đau, hạ sốt khác,… dễ gây ra các tác dụng phụ như nổi mề đay mẩn ngứa, đau bụng,… nguy hiểm hơn có thể dẫn đến sốc phản vệ đe dọa đến tính mạng. 
  • Một số nguyên nhân khác: Côn trùng đốt, vệ sinh không sạch sẽ, do mặc quần áo mới hoặc là biểu hiện của một số bệnh lý khác

Ngoài ra, có một số trường hợp nổi mề đay ở trẻ em không xác định được nguyên nhân, được gọi là dạng mề đay tự phát (mề đay vô căn).

Dấu hiệu nổi mề đay ở trẻ em

Tình trạng nổi mề đay ở trẻ rất dễ nhận biết ngay khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên của bệnh. Theo đó, cha mẹ cần chú ý một số tình trạng sau: 

  • Ngứa, nổi mẩn đỏ: Trên da bắt đầu xuất hiện các vết mẩn đỏ, gây ngứa ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể (mặt, lưng, mông, chân tay,…). Triệu chứng ngứa rất điển hình, cần có biện pháp giảm ngứa và giữ cho trẻ không gãi tránh tổn thương da, có thể gây nhiễm trùng
Trẻ bị ngứa, nổi mẩn đỏ bất kỳ vị trí nào trên cơ thể
Trẻ bị ngứa, nổi mẩn đỏ bất kỳ vị trí nào trên cơ thể
  • Tổn thương da với hình thù đặc trưng: Các vết mề đay thường có màu trắng nhạt hoặc hồng, bờ tròn và hiện ranh giới rõ ràng với vùng da xung quanh
  • Phát ban, sưng phù: Đây là biểu hiện nặng của bệnh. Xuất hiện tình trạng sưng đau, gây phù ở một số vị trí nhạy cảm, có thể là môi, mắt, mí hoặc bộ phận sinh dục, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế.
  • Đau nhức, nóng rát: Triệu chứng không điển hình, nhưng vẫn có thể xuất hiện ở một số trẻ nhỏ bị mề đay
  • Quấy khóc, chán ăn, bỏ bú: Ngứa ngáy, nóng rát gây khó chịu cho trẻ, khiến trẻ mệt mỏi, không muốn ăn, thường xuyên quấy khóc
  • Sưng đau lưỡi, cổ họng: Biểu hiện bệnh nặng, cần được cấp cứu kịp thời, tránh bít tắc đường hô hấp, nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

Ngoài ra, có thể xuất hiện một số dấu hiệu không đặc trưng khác. Có thể dựa vào mức độ lây lan của mề đay để xác định nguyên nhân gây bệnh. Mề đay khu trú tại một số bộ phận nhất định trên cơ thể có thể do tác nhân dị ứng,…Trong khi đó, mề đay diện rộng, toàn thân có thể do nhiễm trùng cấp hoặc dị ứng thuốc. 

Cách chữa nổi mề đay ở trẻ em

Nổi mề đay ở trẻ em là bệnh lý ngoài da không nguy hiểm nếu được điều trị đúng cách, cũng không lây lan từ người sang người. Tùy vào tình trạng, biểu hiện và mức độ của bệnh cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn cách xử lý tốt nhất.. 

Cách giảm ngứa nổi mề đay tại nhà

Khi trẻ có các biểu hiện mề đay, mẩn ngứa nhẹ, ba mẹ hoàn toàn có thể tự xử lý tại nhà, kết hợp theo dõi diễn tiến của bệnh. Một số biện pháp ba mẹ có thể áp dụng như sau:

  • Làm sạch dị nguyên có trên da: Nên sử dụng khăn ẩm với nước ấm hoặc nước muối loãng, thoa nhẹ nhàng khu vực da tổn thương, có tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, tránh chà sát. 
  • Tắm nước mát: Mẹ có thể dùng một số nguyên liệu như bột yến mạch, baking soda để tắm cho bé trong khoảng 5-10 phút, giúp giảm ngứa ngáy.
  • Thoa kem dưỡng ẩm: Sử dụng kem dưỡng ẩm dành riêng cho trẻ sẽ cải thiện biểu hiện ngứa, giảm tình trạng viêm da.
Thoa kem dưỡng ẩm để giảm triệu chứng nổi mề đay ở trẻ em
Thoa kem dưỡng ẩm để giảm triệu chứng nổi mề đay ở trẻ em
  • Chườm lạnh: Nên chườm lạnh cho bé trong trường hợp da bị sưng đau, ngứa rát khó chịu, nhiệt độ lạnh sẽ làm co mạch máu dưới da, giảm sưng đỏ và ngứa rát. Lưu ý, nếu sử dụng đá lạnh, cần bọc vào khăn để chườm cho trẻ, không cho đá tiếp xúc trực tiếp với da, tránh gây bỏng lạnh

Ba mẹ chỉ nên coi những biện pháp này là phương pháp hỗ trợ điều trị triệu chứng, phù hợp với những bệnh nhẹ. Không nên lạm dụng nếu tình trạng bệnh diễn tiến nặng hoặc mề đay mãn tính.

Trẻ nổi ngứa mề đay tắm lá gì nhanh khỏi?

Có một số loại lá cây khi đun nước tắm có thể giúp giảm triệu chứng ngứa ngáy, nổi mề đay trên da hiệu quả. Ba mẹ có thể lựa chọn một số cách sau:

  • Tắm lá khế: Rửa sạch 1 nắm lá khế, cho vào nồi cùng 1 nắm muối hạt, đun sôi 15-20 phút. Hòa thêm với nước nguội để giảm nhiệt độ nước, tắm và massage nhẹ nhàng vùng da bị mề đay cho trẻ
  • Tắm lá trầu không: Lá trầu không rửa sạch đun sôi trong 20 phút. Thêm nước nguội cho bớt nóng rồi tắm cho trẻ. Các hoạt chất trong lá trầu không thẩm thấu qua da và có tác dụng kháng khuẩn, đào thải độc tố rất tốt
  • Tắm lá chè xanh: Dùng lá chè xanh đun sôi với nước là có thể dùng làm nước tắm cho trẻ. Chè xanh có tác dụng bảo vệ làn da khỏi các yếu tố gây kích ứng da, làm sạch và giảm ngứa
Tắm lá chè xanh giảm các triệu chứng ngứa rát, nóng đỏ
Tắm lá chè xanh giảm các triệu chứng ngứa rát, nóng đỏ

Ngoài biện pháp tắm, ba mẹ cũng có thể tham khảo một số bài thuốc khác trị nổi ngứa mề đay bằng lá rau má, lá tía tô, nha đam…. Các mẹo chữa dân gian có tác dụng giảm triệu chứng ngứa ngáy hiệu quả. Tuy nhiên hiệu quả tương đối chậm cần kiên trì sử dụng trong thời gian dài.

Nổi mề đay ở trẻ em uống thuốc gì?

Với những trường hợp nổi mề đay mãn tính hoặc tình trạng diễn tiến kéo dài hơn 3 ngày, ba mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để điều trị theo phác đồ. Dựa vào các triệu chứng lâm sàng và một số xét nghiệm cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng một số loại thuốc sau:

  • Thuốc kháng H1: Nhóm thuốc dị ứng được kê với mục đích cải thiện tình trạng ngứa, nổi mẩn đỏ và làm dịu da. Một số thuốc thường dùng như Diphenhydramine; Cetirizine; Chlorpheniramine;…Tuy nhiên, nhóm thuốc này có thể gây tác dụng phụ như buồn ngủ, mệt mỏi do đó ba mẹ cần theo dõi biểu hiện của trẻ
  • Thuốc bôi chứa chất kháng viêm Corticoid: Trong một số trường hợp bệnh nặng như nổi mề đay ở trẻ em do nhiễm trùng, nhiễm khuẩn, bác sĩ phải chỉ định thuốc này. Thuốc có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn gây mề đay trên da. Tuy nhiên thuốc có thể gây một số tác dụng phụ nên cần theo dõi khi dùng.
  • Thuốc bôi giảm ngứa chứa Menthol: Menthol là hoạt chất có trong cây bạc hà, sử dụng trên da có tác dụng làm mát, làm dịu những vết sưng đỏ, mẩn ngứa đáng kể.

Ngoài ra, tùy mức độ và thể trạng của trẻ, bác sĩ có thể kê thêm một số nhóm thuốc khác. Việc sử dụng thuốc Tây y ở trẻ nhỏ tiềm ẩn nhiều rủi ro về tác dụng không mong muốn nếu sử dụng lâu dài. Do đó, ba mẹ phải lưu ý tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ, không được tự ý mua thuốc cho trẻ sử dụng. 

Trẻ bị nổi mề đay kiêng gì, ăn gì để nhanh khỏi bệnh?

Chế độ dinh dưỡng cũng ảnh hưởng một phần đến hiệu quả điều trị chứng mề đay ở trẻ nhỏ. Do đó, trong bữa ăn hàng ngày, ba mẹ cần lưu ý bổ sung và hạn chế những nhóm thực phẩm sau đây:

  • Tăng cường nhóm thực phẩm giàu vitamin A: Vitamin A tham gia vào quá trình tái tạo da và niêm mạc và tăng cường sức đề kháng trong cơ thể. Một số thực phẩm chứa vitamin A nên dùng cho trẻ như: lươn, trứng gà/vịt, cá chép,…
  • Tăng cường nhóm thực phẩm giàu vitamin B: Vitamin hỗ trợ xương và da phát triển tốt, giúp cơ thể hoạt động khỏe mạnh. Cần bổ sung vào bữa ăn của trẻ các thực phẩm như rau xanh, chuối, quả óc chó, các loại hạt,…
Bổ sung nhóm thực phẩm giàu vitamin vào thực đơn cho trẻ nổi mề đay
Bổ sung nhóm thực phẩm giàu vitamin vào thực đơn cho trẻ nổi mề đay
  • Tăng cường nhóm thực phẩm giàu vitamin C: Nâng cao sức đề kháng của cơ thể, giúp trẻ đẩy lùi mọi tác nhân gây bệnh. Có thể cung cấp vitamin C từ nguồn hoa quả tươi ví dụ như cam, quýt, dâu tây,…
  • Kiêng nhóm thực phẩm nhiều đạm: Đặc biệt là nhóm động vật có vỏ như hải sản, tôm, cua,…có thể gây kích ứng vết mề đay, gây ngứa dữ dội
  • Hạn chế thêm gia vị cay nóng: Không thêm ớt, hạt tiêu vào đồ ăn của trẻ, nhất là với trẻ có biểu hiện sưng phù ở môi, lưỡi và cổ họng
  • Hạn chế ăn nhiều đường và muối

Cách phòng tránh nổi mề đay ở trẻ em

Trong quá trình chăm sóc trẻ nhỏ bị nổi mề đay, ba mẹ cũng cần lưu ý:

  • Nếu trẻ bị lên mề đay do yếu tố dị ứng, cần loại bỏ hoàn toàn tác nhân đó ra khỏi môi trường sống của trẻ
  • Tắm cho trẻ mỗi ngày, ít nhất 2 lần mỗi ngày. Đặc biệt, cần giữ vệ sinh những khu vực bị mề đay, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng
  • Vệ sinh môi trường sống và sinh hoạt của trẻ. Có thể sử dụng điều hòa và máy tạo độ ẩm để cân bằng không khí, tiêu diệt vi khuẩn gây hại tồn tại trong không khí
Theo dõi sát sao biểu hiện của trẻ và xử trí kịp thời
Theo dõi sát sao biểu hiện của trẻ và xử trí kịp thời
  • Vệ sinh tai,mũi họng với nước muối sinh lý hàng ngày để phòng tránh nguy cơ mắc các bệnh lý đường hô hấp đi kèm biểu hiện nổi mề đay ở trẻ em
  • Trong thời gian bị mề đay, hạn chế đưa trẻ ra ngoài tránh tác động của khói bụi, ô nhiễm không khí khiến bệnh lâu khỏi. Nếu có việc cần thiết phải ra ngoài, mang mặc quần áo dài tay có thấm hút mồ hôi cho trẻ
  • Hạn chế để trẻ gãi vùng da bị tổn thương, tránh gây trầy xước da, có thể bị nhiễm trùng
  • Cho trẻ mặc quần áo rộng, thoáng, dễ thấm mồ hôi
  • Cho trẻ uống nhiều nước dưới nhiều hình thức: nước khoáng, nước hoa quả, nước canh, cháo loãng
  • Cho trẻ ngủ nghỉ đủ giấc, đúng giờ kết hợp ăn uống điều độ

Nổi mề đay ở trẻ em là bệnh lý phổ biến do nhiều nguyên nhân, không quá nguy hiểm, có thể điều trị dứt điểm hoàn toàn. Tuy nhiên, ba mẹ cũng không được chủ quan hoặc tự ý điều trị cho trẻ tại nhà. Tốt nhất nên đưa trẻ đi khám và điều trị theo phác đồ của bác sĩ. Trong quá trình điều trị, phải theo dõi sát sao diễn tiến của bệnh kết hợp với chế độ ăn đảm bảo dinh dưỡng để bệnh mau khỏi.

Thông tin bổ ích:

Miss Phạm Quỳnh Nga tốt nghiệp Chuyên ngành Dược - Học viện quân Y, được đào tạo chuyên sâu về kiến thức dược, y tế và sức khỏe. Miss Quỳnh Nga cùng từng đảm nhận vị trí biên tập tại các trang tin điện tử và website chuyên về sức khỏe , y tế. Miss Quỳnh Nga giữ nhiệm vụ là Biên tập viên, chuyên viết bài mảng nội dung sức khỏe, bệnh lý trên earthhour.org.vn. Với các bài viết được biên tập từ nguồn uy tín, chuyên khoa nước ngoài và phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia, bác sĩ trong lĩnh vực này.
Về tác giả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *